กทม. เบรก Data Center ใหม่ 3 แห่ง รออุดช่องโหว่เลี่ยง EIA ย้ำใช้น้ำ-ไฟไม่กระทบประชาชน
วันที่ 2 กันยายน 2569 กรุงเทพมหานคร ร่วมกับการไฟฟ้านครหลวง การประปานครหลวง และกรมธุรกิจพลังงาน ชี้แจงกรณีการขยายตัวของศูนย์ข้อมูล หรือ Data Center ขนาดใหญ่ในพื้นที่กรุงเทพฯ หลังประชาชนแสดงความกังวลทั้งเรื่องผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม การใช้ทรัพยากรน้ำและไฟฟ้า รวมถึงความปลอดภัยจากการกักเก็บน้ำมันเชื้อเพลิงสำหรับระบบไฟฟ้าสำรอง
นายชัชชาติ สิทธิพันธุ์ ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร เปิดเผยว่า ตั้งแต่ปี 2564-2565 มีกลุ่มทุนยื่นขออนุญาตก่อสร้าง Data Center ขนาดใหญ่แบบ Standalone ในกรุงเทพฯ รวม 6 แห่ง โดยได้รับอนุญาตแล้ว 3 แห่ง ส่วนอีก 3 แห่ง กทม. ระงับการพิจารณาไว้ก่อน เพื่อรอทบทวนและปรับปรุงมาตรฐานที่เกี่ยวข้องให้มีความชัดเจน
หนึ่งในปัญหาสำคัญคือที่ผ่านมา ประเทศไทยยังไม่มีคำนิยามของ Data Center ที่ชัดเจน ส่งผลให้มีการยื่นขออนุญาตก่อสร้างในลักษณะ “อาคารคลังสินค้า” ซึ่งไม่เข้าข่ายกิจการที่ต้องจัดทำรายงานการประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อม หรือ EIA และไม่เข้าข่ายต้องขออนุญาตตั้งโรงงานอุตสาหกรรมตามหลักเกณฑ์ที่มีอยู่
อย่างไรก็ตาม เมื่อวันที่ 13 สิงหาคมที่ผ่านมา สำนักนายกรัฐมนตรีได้ประกาศคำนิยามของ Data Center แล้ว ซึ่งจะเป็นจุดเริ่มต้นให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องนำไปปรับปรุงหลักเกณฑ์ ทั้งด้านผังเมือง การควบคุมอาคาร และการจัดทำ EIA ให้เหมาะสมกับสถานการณ์ปัจจุบัน
ส่วนข้อกังวลว่า Data Center จะใช้น้ำและไฟฟ้าจำนวนมากจนกระทบประชาชนนั้น การไฟฟ้านครหลวงชี้แจงว่า Data Center ในกรุงเทพฯ มีการใช้ไฟฟ้าเฉลี่ยประมาณ 8-20 เมกะวัตต์ ขณะที่โครงการมิกซ์ยูสหรือห้างสรรพสินค้าขนาดใหญ่บางแห่งใช้ไฟฟ้าหลัก 100 เมกะวัตต์ จึงประเมินว่ายังไม่กระทบต่อการใช้ไฟฟ้าของประชาชน
ด้านการประปานครหลวงระบุว่า Data Center ใช้น้ำสำหรับระบบหล่อเย็นประมาณ 7,800 ลูกบาศก์เมตรต่อเดือน ขณะที่โรงพยาบาลขนาดใหญ่อาจใช้น้ำประมาณ 20,000 ลูกบาศก์เมตรต่อเดือน และห้างสรรพสินค้าประมาณ 30,000-40,000 ลูกบาศก์เมตรต่อเดือน
อีกประเด็นที่สร้างความกังวลคือการกักเก็บน้ำมันเชื้อเพลิงสำหรับเครื่องกำเนิดไฟฟ้าสำรอง โดยกรมธุรกิจพลังงานระบุว่า กฎหมายอนุญาตให้กักเก็บเพื่อใช้ในกิจการของตนเองได้สูงสุดไม่เกิน 500,000 ลิตร แต่ขณะนี้มีคำสั่งให้ชะลอการออกใบอนุญาตตั้งคลังน้ำมันสำหรับ Data Center แห่งใหม่ไว้ก่อน เพื่อรอหลักเกณฑ์จากคณะกรรมการ Data Center ระดับชาติ
สำหรับกรณี Data Center ย่านพระราม 9 ที่มีกระแสข่าวว่ากักเก็บน้ำมันสูงถึง 400,000 ลิตร จากการตรวจสอบพบว่ามีการขออนุญาตไว้ 200,000 ลิตรเท่านั้น หากตรวจพบว่ามีการจัดเก็บเกินกว่าที่ได้รับอนุญาต จะมีโทษตามกฎหมาย โดยมีโทษจำคุกสูงสุด 2 ปี และปรับไม่เกิน 200,000 บาท
ผู้ว่าฯ กทม. ย้ำว่า Data Center มีความสำคัญต่อการขับเคลื่อนเศรษฐกิจดิจิทัล แต่การเติบโตของเทคโนโลยีต้องดำเนินควบคู่ไปกับคุณภาพชีวิตของประชาชน ระหว่างรอหลักเกณฑ์ใหม่ กทม. และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องจะตรวจสอบทั้งปัญหาเสียง มลพิษ ความร้อน และผลกระทบต่อชุมชนอย่างเข้มงวด หากพบการสร้างความเดือดร้อนรำคาญ จะดำเนินการตามกฎหมายทันที