🌿🔥 ดราม่า “กะเพราติดลิขสิทธิ์?” สุริยะแจงเอกชนจดทะเบียนคุ้มครอง 4 พันธุ์ ปลูกกินเองได้ แต่ขยายพันธุ์ขายต้องได้รับอนุญาต!
กลายเป็นประเด็นที่หลายคนให้ความสนใจ หลังมูลนิธิชีววิถี (ไบโอไทย) เปิดเผยข้อมูลว่า บริษัท ซีพีแรม จำกัด ได้รับการจดทะเบียนคุ้มครองกะเพราพันธุ์ใหม่ 4 พันธุ์ ทำให้เกิดคำถามว่า ต่อไปประชาชนจะยังสามารถปลูกกะเพรากินเอง หรือเก็บเมล็ดพันธุ์ไปปลูกต่อได้หรือไม่
วันที่ 21 ต.ค. 2569 นายสุริยะ จึงรุ่งเรืองกิจ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ชี้แจงว่า กฎหมายเปิดโอกาสให้เอกชนที่วิจัยและพัฒนาพันธุ์พืชใหม่ สามารถจดทะเบียนคุ้มครองสิทธิในพันธุ์พืชที่พัฒนาขึ้นได้
✅ ปลูกกะเพรากินเองในครัวเรือน ยังทำได้ตามปกติ
❌ แต่การนำพันธุ์ที่ได้รับความคุ้มครองไปขยายพันธุ์เพื่อจำหน่ายโดยไม่ได้รับอนุญาต มีข้อจำกัดตามกฎหมาย
📌 กะเพรา 4 พันธุ์ที่ได้รับการจดทะเบียน ได้แก่
- แก้วจุรี01 จดทะเบียน 12 มีนาคม 2567
- แก้วจุรี02 จดทะเบียน 24 พฤษภาคม 2567
- แก้วจุรี03 จดทะเบียน 24 พฤษภาคม 2567
- แก้วจุรี04 จดทะเบียน 24 พฤษภาคม 2567
ทั้ง 4 พันธุ์มีระยะเวลาคุ้มครอง 12 ปี ตามพระราชบัญญัติคุ้มครองพันธุ์พืช พ.ศ. 2542
สำหรับกะเพราทั้ง 4 พันธุ์ มีข้อมูลว่าได้รับการพัฒนาจากกะเพราพื้นเมืองรหัส CPR1 โดยใช้กระบวนการปรับปรุงพันธุ์และเทคนิคเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ เพื่อคัดเลือกลักษณะที่เหมาะสมกับการนำไปใช้เป็นวัตถุดิบประกอบอาหาร
🌱 ด้านไบโอไทยตั้งข้อกังวลเพิ่มเติม ว่า หากประเทศไทยปรับกฎหมายให้สอดคล้องกับอนุสัญญา UPOV 1991 ในอนาคต อาจทำให้สิทธิของเกษตรกรในการเก็บเมล็ดพันธุ์ไว้ปลูกต่อ การแบ่งปันเมล็ดพันธุ์ และการนำพันธุ์พืชไปพัฒนาต่อยอดถูกจำกัดมากขึ้น
อย่างไรก็ตาม การคุ้มครองครั้งนี้ไม่ได้หมายความว่ากะเพราทุกพันธุ์ในประเทศไทยถูกผูกขาด แต่เป็นการคุ้มครองเฉพาะพันธุ์ที่ได้รับการจดทะเบียนตามกฎหมาย
💬 คุณคิดอย่างไรกับการจดทะเบียนคุ้มครองพันธุ์กะเพรา? ระหว่างการส่งเสริมงานวิจัยพัฒนาพันธุ์พืช กับการรักษาสิทธิของเกษตรกรและประชาชน ควรหาจุดสมดุลอย่างไร?