*กัมพูชาต้องการสันติภาพจริงหรือ?
เมื่อคำว่า “Cambodia needs peace” สวนทางภาพธงไทยถูกลากกลางถนน*
ท่ามกลางสถานการณ์ตึงเครียดตามแนวชายแดนไทย–กัมพูชา ภาพหนึ่งที่ถูกส่งต่อในโลกออนไลน์อย่างรวดเร็ว คือพฤติกรรมของชาวกัมพูชาบางกลุ่มที่ขับรถจักรยานยนต์ลากธงชาติไทยไปตามท้องถนน การกระทำเชิงสัญลักษณ์ดังกล่าวถูกมองว่าเป็นการยั่วยุ เหยียบย่ำศักดิ์ศรี และสวนทางอย่างชัดเจนกับถ้อยแถลงจากฝั่งกัมพูชา โดยเฉพาะแคมเปญ “Cambodia needs peace” ที่บุคคลสาธารณะและนางเอกชื่อดังออกมาสื่อสารต่อประชาคมโลก
คำถามสำคัญจึงไม่ใช่เพียงว่า ใครถูกใครผิด แต่คือ กัมพูชาต้องการสันติภาพจริงหรือไม่ หรือเป็นเพียงวาทกรรมเพื่อรักษาภาพลักษณ์?
หากมองในระดับ “รัฐ” คำตอบค่อนข้างชัดเจน กัมพูชาไม่มีแรงจูงใจใดที่จะเผชิญหน้าความขัดแย้งทางทหารกับประเทศเพื่อนบ้านที่มีศักยภาพเหนือกว่า การเน้นสันติภาพ ความสงบ และการแก้ปัญหาผ่านเวทีระหว่างประเทศ คือท่าทีที่สอดคล้องกับผลประโยชน์ของรัฐบาลกัมพูชาในระยะยาว ทั้งด้านเศรษฐกิจ การทูต และเสถียรภาพภายในประเทศ
แต่ในอีกด้านหนึ่ง ภาพพฤติกรรมของประชาชนบางส่วนกลับสะท้อน “อารมณ์ชาตินิยม” ที่ยังคุกรุ่น การลากธงชาติไทยไม่ได้เกิดจากนโยบายรัฐโดยตรง หากแต่เป็นการแสดงออกของมวลชน ที่ผสมระหว่างความโกรธ ความรู้สึกเป็นฝ่ายเสียเปรียบ และการปลุกเร้าทางอารมณ์ ซึ่งมักเกิดขึ้นในช่วงวิกฤตความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ
ความย้อนแย้งนี้ไม่ได้เกิดเฉพาะในกัมพูชา หากแต่เป็นปรากฏการณ์ที่พบได้ทั่วไป รัฐสามารถควบคุมคำแถลง นโยบาย และท่าทีทางการทูตได้ แต่ไม่อาจควบคุมการแสดงออกของประชาชนทุกคน โดยเฉพาะในยุคโซเชียลมีเดีย ที่ภาพและคลิปเพียงไม่กี่วินาทีสามารถสร้างแรงกระเพื่อมข้ามพรมแดนได้ทันที
ดังนั้น คำว่า “Cambodia needs peace” อาจเป็นความจริงในระดับยุทธศาสตร์ของรัฐ แต่ยังไม่สามารถสะท้อนความรู้สึกของประชาชนทุกกลุ่มได้ทั้งหมด และเมื่อรัฐไม่จัดการหรือไม่แสดงท่าทีต่อพฤติกรรมยั่วยุเหล่านี้อย่างชัดเจน ก็ย่อมทำให้คำประกาศสันติภาพขาดน้ำหนักในสายตาของสังคมไทย
ท้ายที่สุด สันติภาพไม่ได้วัดจากคำพูดเพียงอย่างเดียว หากแต่วัดจากการกระทำในทุกระดับ ทั้งของรัฐบาล ผู้นำทางความคิด และการจัดการอารมณ์มวลชน หากปล่อยให้การยั่วยุเชิงสัญลักษณ์ดำรงอยู่ คำว่า “ต้องการสันติภาพ” ก็อาจเป็นเพียงถ้อยคำที่สวยงาม แต่ไร้พลังในความเป็นจริง
ภาพจาก – ASEAN “มอง” ไทย